Najczęstsze błędy na maturze z chemii rozszerzonej

Większość straconych punktów na maturze z chemii nie wynika z niewiedzy. Wynika z pośpiechu, nawyków i nieczytania polecenia. Oto lista rzeczy, które najczęściej kosztują punkty, i jak ich nie popełniać.

1. Niezbilansowane lub źle zapisane równania

Klasyk. Równanie reakcji musi się zgadzać po obu stronach: liczba atomów każdego pierwiastka i sumaryczny ładunek. W reakcjach redoks dochodzi bilans elektronów. Jeśli ładunki się nie zgadzają, równanie jest błędne, nawet jeśli atomy pasują.

Po napisaniu równania zawsze przelicz atomy i ładunek jeszcze raz. Trzydzieści sekund, a ratuje cały podpunkt.

2. Równanie jonowe zamiast cząsteczkowego (albo na odwrót)

Jak polecenie mówi „zapisz w formie jonowej skróconej", to nie wpisujesz jonów obojętnych, które się nie zmieniają. Mocne elektrolity rozpisujesz na jony, słabe i osady zostawiasz w całości. Sprawdź, o którą formę proszą, bo za złą formę nie ma punktu, choćby chemia była poprawna.

3. Jednostki, zaokrąglenia i cyfry znaczące

Wynik bez jednostki to często wynik bez punktu. Do tego nie zaokrąglaj po drodze, dopiero na końcu, bo błędy się kumulują. Trzymaj się liczby cyfr znaczących wynikającej z danych.

Jeśli dane mają dwie cyfry znaczące, wynik 0,28571 V zapisz jako 0,29 V, nie przepisuj całego wyświetlacza kalkulatora.

4. Czytanie polecenia po łebkach

„Wymień" to nie to samo co „wyjaśnij". „Podaj wzór" to nie „podaj nazwę". „Napisz równanie" to nie „opisz". Egzaminator punktuje dokładnie to, o co prosił. Najtańsze punkty świata leżą w uważnym czytaniu czasownika w poleceniu.

5. Konfiguracja elektronowa i blok d

Tu sypią się nawet dobrzy. Pamiętaj o wyjątkach, na przykład chrom i miedź, gdzie jeden elektron z 4s przechodzi na 3d. Przy pisaniu konfiguracji jonów metali przejściowych najpierw zabierasz elektrony z 4s, nie z 3d.

6. Mylenie utleniacza z reduktorem

Utleniacz się redukuje (przyjmuje elektrony, obniża stopień utlenienia). Reduktor się utlenia (oddaje elektrony). Brzmi przekornie, więc właśnie tu ludzie się mylą. Jak masz wątpliwość, sprawdź, komu stopień utlenienia spadł, to jest utleniacz.

Wydrukuj i przejedź wzrokiem po każdym zadaniu, zanim oddasz arkusz.

7. Puste miejsca

Za niewpisaną odpowiedź masz gwarantowane zero. Za próbę czasem łapiesz część punktów, bo punktowane bywają etapy pośrednie. Jak coś liczyłeś i utknąłeś, zostaw obliczenia, nie wymazuj.

8. Ślepe ufanie kluczowi z internetu

Klucze odpowiedzi krążące zaraz po egzaminie bywają błędne. Oficjalny jest tylko klucz CKE, i nawet on dopuszcza różne poprawne zapisy. Jak twoja odpowiedź jest merytorycznie poprawna, choć inaczej zapisana, zwykle też jest punktowana.

Żaden z tych błędów nie wymaga dodatkowej wiedzy, żeby go uniknąć. Wymaga tylko nawyku sprawdzania. Wyrób go na zadaniach w domu, a na maturze zadziała sam. Jeśli chcesz ćwiczyć zadania z kimś, kto wyłapie te błędy, zanim zrobi to egzaminator, zobacz nasze kursy z chemii do matury.